Το πλαστικό είναι ένα υλικό που χρησιμοποιούμαι καθημερινά στη ζωή μας. Πόσα όμως γνωρίζουμε για αυτό το υλικό;

Ιστορία

Οι άνθρωποι προσπαθούσαν πάντα για να βελτιώσουν τα υλικά που χρησιμοποιούσαν, τα οποία θα προσέφεραν πλεονεκτήματα που δεν έβρισκαν σε φυσικά προϊόντα. Η παραγωγή των πλαστικών υλικών ξεκίνησε με τη χρήση φυσικών πόρων με ιδιότητες πλαστικών όπως η μαστίχα και γόμα. Στη συνέχεια, με την εξέλιξη της τεχνολογίας έγινε η χημική τροποποίηση φυσικών πόρων (π.χ. καουτσούκ, νιτροκυτταρίνη). Πιθανόν, το πρώτο δείγμα που εφευρέθηκε ήταν από τον Alexander Parkes το 1855. Σήμερα αυτό το υλικό το ξέρουμε ως ζελατίνη. Ένα άλλο υλικό, το πολυβινυλοχλωρίδιο, γνωστό σε όλους μας ως PVC, αρχικά πολυμερίστηκε μεταξύ 1838-1872. Μια ακόμη η σημαντική ανακάλυψη έγινε το 1907, όταν ο Leo Baekeland δημιούργησε τον βακελίτη. Ήταν το πρώτο εξ’ ολοκλήρου συνθετικό μαζικής παραγωγής πλαστικό.

Πως δημιουργείται το πλαστικό

Τα πλαστικά προέρχονται από οργανικά προϊόντα. Τα υλικά που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή πλαστικού, προέρχονται από την φύση, όπως η κυτταρίνη, ο άνθρακας, το φυσικό αέριο, το αλάτι και ασφαλώς το ακατέργαστο πετρέλαιο.

Το ακατέργαστο πετρέλαιο είναι σύνθετο μείγμα χιλιάδων ενώσεων και για να φανεί χρήσιμο πρέπει να υποστεί μια συγκεκριμένη διαδικασία επεξεργασίας. Η διαδικασία παραγωγής πλαστικού ξεκινά με την απόσταξη στα διυλιστήρια πετρελαίου. Η απόσταξη περιλαμβάνει το διαχωρισμό του ακατέργαστου πετρελαίου σε άλλες ομάδες που ονομάζονται κλάσματα. Κάθε κλάσμα είναι μείγμα αλυσίδας υδρογονανθράκων τα οποία διαφέρουν σε μέγεθος και μόρια. Ένα από αυτά τα κλάσματα, η νάφθα, είναι ζωτικό στοιχείο στην παραγωγή πλαστικών.

διαδικασία παραγωγής πλαστικού

Οι διαδικασίες που χρησιμοποιούνται για να παραχθούν τα πλαστικά ονομάζονται πολυμερισμός και πολυσυμπύκνωση. Στον αντιδραστήρα όπου λαμβάνει χώρα ο πολυμερισμός, μονομερή όπως το αιθυλένιο και το προπυλένιο συνδέονται μεταξύ τους διαμορφώνοντας μεγάλες αλυσίδες πολυμερών. Κάθε πολυμερές έχει τις δικές του ιδιότητες, δομή και μέγεθος ανάλογα με τα διάφορα είδη τύπων και βασικών μονομερών που χρησιμοποιούνται.

Τα είδη του πλαστικού

Ενώ η λέξη πλαστικό προδιαθέτει ένα υλικό, στην πραγματικότητα υπάρχουν διάφορα είδη πλαστικών. Μπορούν όμως να κατηγοριοποιηθούν σε δύο βασικές ομάδες πολυμερών:

  • Τα θερμοπλαστικά, τα οποία μαλακώνουν με θέρμανση και σκληραίνουν με ψύξη
  • Τα θερμοσκληρυνόμενο, τα οποία δεν μαλακώνουν από τη στιγμή που διαμορφώνονται

Το πλαστικό σήμερα

Παρόλο που τα πλαστικά είδη υπάρχουν για περίπου 100 χρόνια, θεωρούνται σύγχρονα προϊόντα σε σχέση με παραδοσιακά υλικά όπως το ξύλο, το μέταλλο, το χαρτί. Τις τελευταίες δεκαετίες τα πλαστικά έχουν επιτύχει αρκετά τεχνολογικά επιτεύγματα με  καινούργιες σχεδιαστικές λύσεις, λύσεις περιβαλλοντικής προστασίας και μείωσης κόστους παραγωγής. Σήμερα χάρη στο πλαστικό το μοναδικό όριο των σχεδιαστών είναι η ίδια τους η φαντασία.